بیمه مهندسی یکی از انواع بیمههای تخصصی است که برای پوشش ریسکهای مختلف در پروژههای مهندسی و عمرانی طراحی شده است. این بیمه بهطور کلی به دو دوره تقسیم میشود:
دوره احداث و دوره بهرهبرداری که هرکدام از این دورهها انواع مختلفی از بیمهها را شامل میشوند که به شرح زیر است:
1. دوره احداث (Construction Phase)
در این دوره، بیمهنامهها بهطور خاص به پروژههایی که در حال ساخت و ساز هستند تعلق میگیرند. انواع بیمههای مهندسی در این دوره به شرح زیر هستند:
بیمه تمام خطر پیمانکاران (CAR – Contractors’ All Risks): این بیمهنامه برای پوشش تمامی خطرات غیرمنتظره در طول دوره احداث طراحی شده است. بیمه تمام خطر پیمانکاران بهطور کامل خسارات وارد به ساختمان یا پروژه در حال ساخت را در برابر خطراتی همچون آتشسوزی، سیل، زلزله، سرقت، خرابی ماشینآلات و سایر حوادث تحت پوشش قرار میدهد.
بیمه تمام خطر نصب (EAR – Erection All Risks): این بیمهنامه بهویژه برای پروژههایی که شامل نصب ماشینآلات، تجهیزات یا سازههای پیچیده است، طراحی میشود. خسارات ناشی از نصب، آزمایش اولیه و راهاندازی تجهیزات یا ماشینآلات، تحت پوشش این بیمه قرار میگیرد. این پوشش برای پروژههایی مانند نصب ماشینآلات در صنایع یا برجهای اداری و تجاری ضروری است.
بیمه جامع پروژه: این نوع بیمه ترکیبی از بیمههای مختلف است که تمام خطرات احتمالی در پروژههای عمرانی و ساختمانی را تحت پوشش قرار میدهد. این بیمه شامل مواردی مانند آتشسوزی، سیل، زلزله، سرقت، خرابی ماشینآلات و سایر حوادث غیرمترقبه میشود.
2. دوره بهرهبرداری (Operational Phase)
پس از اتمام پروژه و آغاز بهرهبرداری، بیمههای مهندسی بهطور خاص برای ماشینآلات و تجهیزات نصب شده، طراحی شدهاند. این بیمهها به شرح زیر هستند:
بیمه ماشینآلات و تجهیزات (Machinery & Equipment Insurance): این بیمه برای پوشش خطرات مرتبط با ماشینآلات و تجهیزات فعال در حین بهرهبرداری از پروژه طراحی شده است. بیمه ماشینآلات، خساراتی که ممکن است به این تجهیزات در اثر حوادثی چون نقص فنی، خطای انسانی یا سایر موارد وارد شود را جبران میکند.
بیمه شکست ماشینآلات (Machinery Breakdown Insurance): این نوع بیمه بهطور خاص برای پوشش خسارات ناشی از خرابی یا نقص فنی ماشینآلات پس از راهاندازی در نظر گرفته میشود. این بیمه برای صنایع مختلف که بهطور مداوم از ماشینآلات استفاده میکنند، حیاتی است.
بیمه عدمالنفع (Loss of Profit Insurance): در صورت بروز خرابی یا حادثهای که موجب تعطیلی یا توقف فعالیتهای یک پروژه یا واحد صنعتی شود، بیمه عدمالنفع کمک میکند تا درآمدهای از دست رفته جبران شود.
بیمه فساد کالا در سردخانه (Refrigeration Breakdown Insurance): این بیمه برای کسبوکارهایی که به سردخانهها و نگهداری کالاهای حساس به دما وابسته هستند، ضروری است. در صورت بروز خرابی در سیستمهای سرمایشی و فساد کالاها، بیمه فساد کالا در سردخانه جبران هزینهها را به عهده میگیرد.
بیمه جامع ماشینآلات (Comprehensive Machinery Insurance): این بیمه برای پوشش کلیه خسارات وارده به ماشینآلات از جمله سرقت، خرابی، نقص فنی و سایر حوادث است. این پوشش برای پروژههایی که به ماشینآلات سنگین و پیچیده متکی هستند، کاربرد دارد.
بیمه عیوب اساسی پنهان (Hidden Defects Insurance): بیمه عیوب اساسی پنهان برای پوشش خسارات ناشی از عیوب ساختاری یا نقصهای پنهان در سازهها و تجهیزات پس از تکمیل پروژه طراحی میشود. این نوع بیمه در مواردی که عیوب بهطور پنهان و در بلندمدت ظاهر میشوند، کمککننده است.
بیمه تجهیزات الکترونیکی (Electronic Equipment Insurance): این بیمه برای پوشش خطرات و خسارات مربوط به تجهیزات الکترونیکی مورد استفاده در پروژهها و صنایع است. خسارات ناشی از برقگرفتگی، خرابی سیستمهای الکترونیکی، و آسیبهای مشابه تحت پوشش قرار میگیرد.
بیمه سازههای تکمیل شده (Completed Structures Insurance): این نوع بیمه برای پوشش خسارات وارد به سازههای تکمیل شده و آماده بهرهبرداری طراحی شده است. در این بیمهنامه، سازهها در برابر خطراتی همچون آتشسوزی، زلزله و سیل تحت پوشش قرار میگیرند.
جمعبندی:
بیمههای مهندسی با هدف پوشش ریسکهای مختلف در پروژههای مهندسی و عمرانی طراحی شدهاند. این بیمهها به دو دوره احداث و بهرهبرداری تقسیم میشوند. در دوره احداث، بیمههایی مانند تمام خطر پیمانکاران، تمام خطر نصب و جامع پروژه ارائه میشوند که پوششدهی به خسارات ناشی از حوادث غیرمنتظره در حین ساخت را فراهم میکنند. بیمه مهندسی بهعنوان یکی از زیرمجموعههای بیمههای اموال، بهمنظور پوشش خسارات فیزیکی غیرقابل پیشبینی ناشی از حوادث در پروژههای در حال احداث و همچنین سازهها، تأسیسات و تجهیزات در حال بهرهبرداری طراحی شده است. این بیمهنامهها با هدف حمایت از سرمایهگذاریها در پروژههای عمرانی، صنعتی و زیرساختی، نقش حیاتی در تضمین امنیت مالی و کاهش ریسکهای مرتبط با فعالیتهای مهندسی ایفا میکنند.
